ATALAY GELERİ Temiz bir sayfa Barış dolu dünya için...

 

 

TÜRKMENİSTAN

 

Coğrafi Verileri

 

 

Konum: Orta Asya'da, Hazar Denizi kıyısında, İran ile Kazakistan arasında yer alır.

Coğrafi konumu: 40 00 Kuzey enlemi, 60 00 Doğu boylamı

Haritadaki konumu: Orta Asya'da

Yüzölçümü: 488,100 km²

Sınırları: toplam: 3,736 km

sınır komşuları: Afganistan 744 km, Iran 992 km, Kazakistan 379 km, Özbekistan 1,621 km

İklimi: subtropikal çöl iklimi

Arazi yapısı: Kuzeyde dağlar ve kum çölleri, İran sınırında alçak dağlar, batıda hazar denizi yer almaktadır.

Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Vpadina Akchanaya -81.00 m

en yüksek noktası: Gora Ayribaba 3,139 m

Doğal kaynakları: petrol, doğala gaz, kömür, sülfür, tuz

Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %3

daimi ekinler: %0

otlaklar: %63

ormanlık arazi: %8

diğer: %26 (1993 verileri)

Sulanan arazi: 13,000 km² (1993 verileri)

 

 

Nüfus Bilgileri

 

 

Nüfus: 4,603,244 (Temmuz 2001 verileri)

Nüfus artış oranı: %1.85 (2001 verileri)

Mülteci oranı: -1.04 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)

Bebek ölüm oranı: 73.25 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)

Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 61 yıl

erkeklerde: 57.43 yıl

kadınlarda: 64.76 yıl (2001 verileri)

Ortalama çocuk sayısı: 3.58 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)

HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: 100 den az (1999 verileri)

HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 100 den az (1999 verileri)

Ulus: Türkmen

Nüfusun etnik dağılımı: Türkmen %77, Özbek %9.2, Rus %6.7, Kazakistanlı %2, diğer %5.1 (1995)

Din: Müslüman %89, Doğu Ortodoks %9, diğer %2

Diller: Türkmence %72, Rusça %12, Özbek %9, diğer %7

Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler

toplam nüfusta: %98

erkekler: %99

kadınlar: %97 (1989 verileri)

 

 

Yönetimi

 

 

Ülke adı: kısa şekli: Türkmenistan

eski adı: Türkmen Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet

Başkent: Aşkabat

İdari bölümler: 5 vilayet: Ahal (Ashgabat), Balkan (Nebitdag), Dashhowuz (eski Tashauz), Lebap (Charjew), Mary

Bağımsızlık günü: 27 Ekim 1991 (Sovyetler Birliğinden)

Milli bayram: Bağımsızlık günü, 27 Ekim (1991)

Anayasa: 18 Mayıs 1992

Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AsDB (Asya Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CIS (Bağımsız Devletlerin Topluluğu), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECO (Ekonomik İşbirliği Örgütü), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PFP (Barış için Ortaklık), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

 

 

Ekonomik Göstergeler

 

 

GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 19.6 milyar $ (2000 verileri)

GSYİH - reel büyüme: %16 (2000 verileri)

GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %25

endüstri: %43

hizmet: %32 (1999 verileri)

Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %14 (2000 verileri)

İş gücü: 2.34 milyon (1996)

Endüstri: Doğal gaz, petrol ürünleri, tekstil, gıda maddeleri

Endüstrinin büyüme oranı: %18 (2000 verileri)

Elektrik üretimi: 8.371 milyar kWh (1999)

Elektrik tüketimi: 4.785 milyar kWh (1999)

Elektrik ihracatı: 4.1 milyar kWh (1999)

Elektrik ithalatı: 1.1 milyar kWh (1999)

Tarım ürünleri: Pamuk, tahıl, çiftlik hayvanları

İhracat: 2.4 milyar $ (2000 verileri)

İhracat ürünleri: gaz %33, petrol %30, pamuklu kumaş %18, tekstil %8 (1999)

İhracat ortakları: Ukrayna, İran, Türkiye, Rusya, Kazakistan, Tacikistan, Azerbaycan

İthalat: 1.65 milyar $ (2000 verileri)

İthalat ürünleri: Makine ve parça %60, gıda maddeleri %15 (1999)

İthalat ortakları: Ukrayna, Türkiye, Rusya, Almanya, ABD, Kazakistan, Özbekistan

Dış borç tutarı: 2.5 milyar $ (2000 verileri)

Para birimi: Türkmen Manatı (TMM)

Para birimi kodu: TMM

Mali yıl: Takvim yılı

 

 

İletişim Bilgileri

 

 

Kullanılan telefon hatları: 363,000 (1997)

Telefon kodu: 993

Radyo yayın istasyonları: AM 16, FM 8, kısa dalga 2 (1998)

Radyolar: 1.225 milyon (1997)

Televizyon yayını yapan istasyonlar: 3 (1997)

Televizyonlar: 820,000 (1997)

Internet kısaltması: .tm

Internet kullanıcıları: 2,000 (2000)

 

 

Ulaşım ve Taşımacılık

 

 

Demiryolları: 2,187 km (1996 verileri)

Karayolları: 22,000 km (1996)

Boru hatları: Ham petrol 250 km; petrol ürünleri 4,400 km

Limanları: Türkmenbaşı

Hava alanları: 76 (2000 verileri)