ATALAY GELERİ Temiz bir sayfa Barış dolu dünya için...

 

TACİKİSTAN

 

Coğrafi Verileri

 

 

Konum: Orta Asya'da, Çin'in batısında yer alır.

Coğrafi konumu: 39 00 Kuzey enlemi, 71 00 Doğu boylamı

Haritadaki konumu: Orta Asya

Yüzölçümü: 143,100 km²

Sınırları: toplam: 3,651 km

sınır komşuları: Afganistan 1,206 km, Çin 414 km, Kırgızistan 870 km, Özbekistan 1,161 km

Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)

İklimi: İç kısımlarda kıtasal, Pamir dağlarında yarı çöl ve kutupsal iklim görülür.

Arazi yapısı: Pamir ve Alay dağları yer şekillerini oluşturur; Fergana Vadisi kuzeyde, Kofarnihon ve Vakhsh vadileri güneybatıda yer alırlar.

Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Syrdariya 300 m

en yüksek noktası: Ismail Samani Zirvesi 7,495 m

Doğal kaynakları: Hidro enerji, petrol, uranyum, cıva, kömür, kurşun, çinko, antimon, tungsten, gümüş, altın

Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %6

daimi ekinler: %0

otlaklar: %25

ormanlık arazi: %4

diğer: %65 (1993 verileri)

Sulanan arazi: 6,390 km² (1993 verileri)

Coğrafi not: Kara ile çevrili

 

 

Nüfus Bilgileri

 

 

Nüfus: 6,578,681 (Temmuz 2001 verileri)

Nüfus artış oranı: %2.12 (2001 verileri)

Mülteci oranı: -3.49 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)

Bebek ölüm oranı: 116.09 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)

Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 64.18 yıl

erkeklerde: 61.09 yıl

kadınlarda: 67.42 yıl (2001 verileri)

Ortalama çocuk sayısı: 4.29 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)

HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.01 den az (1999 verileri)

HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 100 den az (1999 verileri)

HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 100 den az (1999 verileri)

Ulus: Tacik

Nüfusun etnik dağılımı: Tacik %64.9, Özbek %25, Rus %3.5, diğer %6.6

Din: Sünni Müslüman %80, Sii Müslüman %5

Diller: Tacikce (resmi), Rusça

Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler

toplam nüfusta: %98

erkekler: %99

kadınlar: %97 (1989 verileri)

 

 

Yönetimi

 

 

Ülke adı: Resmi tam adı: Tacikistan Cumhuriyeti

kısa şekli : Tacikistan

Yerel tam adı: Jumhurii Tojikiston

Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet

Başkent: Duşanbe

Bağımsızlık günü: 9 Eylül 1991 (Sovyetler Birliğinden)

Milli bayram: Bağımsızlık günü, 9 Eylül (1991)

Anayasa: 6 Kasım 1994

Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AsDB (Asya Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CIS (Bağımsız Devletlerin Topluluğu), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECO (Ekonomik İşbirliği Örgütü), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu),Intelsat, IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü) 

 

 

Ekonomik Göstergeler

 

 

GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 7.3 milyar $ (2000 verileri)

GSYİH - reel büyüme: %5.1 (2000 verileri)

GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %19.8

endüstri: %18.1

hizmet: %62.1 (1998)

Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %33 (2000 verileri)

İş gücü: 1.9 milyon (1996)

İşsizlik oranı: %5.7 (1998)

Endüstri: alüminyum, çinko, kurşun, kimyasallar, gübreler, çimento, bitkisel yağ, buzdolabı ve dondurucular

Endüstrinin büyüme oranı: %10 (2000 verileri)

Elektrik üretimi: 15.623 milyar kWh (1999)

Elektrik tüketimi: 14.729 milyar kWh (1999)

Elektrik ihracatı: 3.9 milyar kWh (1999)

Elektrik ithalatı: 4.1 milyar kWh (1999)

Tarım ürünleri: Pamuk, hububat, meyve, üzüm, sebze, sığır, koyun, keçi

İhracat: 761 milyon $ (2000 verileri)

İhracat ürünleri: alüminyum, elektrik, pamuk, meyve, bitkisel yağ, tekstil

İhracat ortakları: Liechtenstein %26, Özbekistan %20, Rusya %8 (1998)

İthalat: 782 milyon $ (2000 verileri)

İthalat ürünleri: Elektrik, petrol ürünleri, alüminyum oksit, makine ve parça, gıda maddeleri

İthalat ortakları: Avrupa %32.3, Özbekistan %29, Rusya %13.6 (1998)

Dış borç tutarı: 1.3 milyar $ (1999 verileri)

Para birimi: Somoni

Para birimi kodu: SM

Mali yıl: Takvim yılı

 

 

İletişim Bilgileri

 

 

Kullanılan telefon hatları: 363,000 (1997)

Telefon kodu: 7

Radyo yayın istasyonları: AM 9, FM 6, kısa dalga 5 (1998)

Radyolar: 1.291 milyon (1991)

Televizyon yayını yapan istasyonlar: 0 (1997)

Televizyonlar: 860,000 (1991)

Internet kısaltması: .tj

Internet kullanıcıları: 2,000 (2000)

 

 

Ulaşım ve Taşımacılık

 

 

Demiryolları: 480 km (1990)

Karayolları: 29,900 km (1990)

Su yolları: yok

Boru hatları: doğal gaz 400 km (1992)

Limanları: yok

Hava alanları: 53 (2000 verileri)