Pir Sultan Abdal Hayatı Eserleri

2007-04-12 18:03:00

Pir Sultan Abdal, Alevi toplumunun bagrindan cikan en büyük halk ozanlarindan biridir.Yasami boyunca haksizliklara karsi mücadele etmis, hatta asilacagini bile bile bu tutumundan vazgecmemistir. Siirleri ve direnisci tutumuyla nice kusaklara örnek olmustur. Pir Sultan’in siirleri ve deyisleri hala dilden dile ve agizdan agiza dolasiyor. Bu büyük insanin hayatina bakmakta yarar var.

 

Pir Sultan Abdal’in 1510/14 -1589/90 yillar arasinda yasadigi tahmin ediliyor. Öz adi Haydar olmasina karsi siirlerinde Pir Sultan mahlasini kullanir. Kendisi Sivas’in Yildizeli ilcesinin Circir bucagina bagli Banaz köyünde dünyaya gelmistir. Yirmi yasina bastiginda Seyit Ali Sultan Dede’nin dergahina baglanir ve ikrarini verir. Tam bes yil gece-gündüz demeyip, o dostluk ve muhabbet kapisina eli erdigince, gücü yettigince katkida bulunur. Odun tasir, su getirir, hasat kaldirir, konuklar agirlar, ac doyurur, harama el sürmez ve dergaha bir tek haram lokma getirmez. Eline, diline, beline sahip olmak; onun da diger canlar gibi hic aklindan cikarmadigi bir temel ilke olur. Haydar, dergaha ve dolasiyla halka hizmeti, Hakk’a hizmet sayar. Makamlari adim adim alir ve sonunda „Pir" makamina erisir. Pir Sultan Abdal Seyit Ali Sultan Dede’den dedelik hirkasini ve Pirlik nisanini aldiktan sonra canlari tek tek dolasir ve dertlerini dinler. O günlerde, Andadolu’da kötülük kol geziyor, zalim esen rüzgar ölüm türküleri söylüyordu. Vahsi padisahlar,

 

rüsvetci kadilar, yobaz müftüler, zalim pasalar ve niceleri halkin alin terine bakmadan insanlarin hayatini ceheneme dönüstürüyorlardi. Özellikle Alevi toplumunu kafirlikle, imansizlikla ve zindiklikla sucluyorlardi. gerek Selcuklu, gerekse Osmanli döneminde irili ufakli pek cok ayaklanma girisimi olmus, fakat hepsi basarisizlikla sonuclanmisti.Pir Sultan Abdal, zalimlere, ezenlere karsi siirlerini bir silah olarak kullandi, ömrünün sonuna dek türkülerini hem de yüksek sesle söylemekten kacinmadi. Anadolu Alevilerinin zulme karsi baskaldirmalarina önderlik eden Pir Sultan, Hizir Pasa tarafindan asilmistir. Yine söylentilere göre Pir Sultan Abdal’in Seyyid Ali, Pir Muhammed ve Er Gayib adli üc oglu ile Sinem adli bir de kizi vardi.

 

Pir Sultan Abdal adi, bugün bile isbirlikci, yobaz, gerici kesimlere korku vermektedir. Öyle ki, türkülerine ve hatta heykeline bile tahammül edemeyenlere, hem de sikca rastlanmaktadir. Haksizliga karsi mücadelenin bir simgesi haline gelen bu büyük ozani Alevilerin sembolü olarak saygıyla aniyoruz.

 

 

 

Eserlerinden bazıları :

 

 

Alçakta Yüksekte

 

Alçakta yüksekte yatan erenler

Yetisin imdada aldi dert beni

Basimi alip hangi yere gideyim

Gittigim yerlerde buldu dert beni

 

Oturup benimle ibadet kildi

Yalan söyledi de yüzüme güldü

Yalin kiliç olup üstüme geldi

Çaldi bölük bölük böldü dert beni

 

Üstümüzden gelen boran kis gibi

Yavru sahin pençesinde kus gibi

Seher çagi bir korkulu düs gibi

Çagirta çagirta aldi dert beni

 

Abdal Pîr Sultan'im gönlüm hastadir

Kimseye diyemem gönlüm yastadir

Bilmem deli oldu bilmem ustadir

Söyle bir sevdaya saldi dert beni

 

&

 

Sultan Suyu Gibi Çağlayıp Akma

 

Sultan Suyu Gibi Çağlayıp Akma

Erilir Gam Yeme Divane Gönül

Er Başımda Duman, Dağ Başında Kış

Erilir Gam Yeme Divane Gönül

 

Yıkılır Mı Hakk’ın Yaptığı Havuz

Şah-ı Merdani' nin, Biz De Kılavuz

Üç Günlük Dünyada, şu Yahşi Yavuz

Erilir Gam Yeme Divane Gönül

 

Pir Sultan Abdal’ım, Sırdan Sırada

Bu İş Böyle Oldu, Kalsın Burada

Cümlemiz Niyetlendiği Murada

Erilir Gam Yeme Divane Gönül

 

&

 

Bugün Yardan Haber Geldi

 

Bugün Yardan Haber Geldi

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Eğildim Bir Buse Aldım

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Güzel Olanı Severler

Yanağından Gül Dererler

Kulakta Mengiç Küpeler

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Baş Koydum Yarin Dizine

Uykular Girmez Gözüme

Ağ Ellerin Sür Yüzüme

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Şekerden Şerbet Ezerler

İnce Tülbentten Süzerler

Dört Yanım Almış Güzeller

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Pir Sultanım Gel Yanıma

Seni Sarayım Canıma

Dola Kolların Boynuma

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

&

 

Bilene Danış

 

Bilirim Bilirim Dersin Bilene Danış

Danışan Dağları(Hey Dost) Aşar Mı Aşar

Danışmadan Yola Çıksa Bir Kişi

Akıbet Yolundan(Hey Dost) Şaşar Mı Şaşar

 

Cahile Irak Ol Kamile Yakın

Bir Mana Söyleyim(Hey Dost) Darılma Sakın

Hasmın Karıncaysa Merdane Takın

Ummadık Taş Başa (Hey Dost) Düşer Mi Düşer

 

Pir Sultan Abdalım Böyle Mi Olur

Kişi Ettiğini(Hey Dost) Elbette Bulur

Yırtıcı Kuşların Ömrü Tez Olur

Zararsız Akbaba(Hey Dost) Yaşar Mı Yaşar

 

&

 

Bu Yıl Bu Dağların Karı Erimez

 

Bu Yıl Bu Dağların Karı Erimez

Eser Bâd-ı Sabâ Yel Bozuk Bozuk

Türkmen Kalkıp Yaylasına Yürümez

Yıkılmış Aşiret İl Bozuk Bozuk

 

Kızılırmak Gibi Çağladım Aktım

El Vurdum Göğsümün Bendini Yıktım

Gül Yüzlü Cerenin Bağına Çıktım

Girdim Bahçesine Gül Bozuk Bozuk

 

Elim Tutmaz Güllerini Dermeye

Dilim Tutmaz Hasta Hâlin Sormaya

Dört Cevabin Mânasını Vermeye

Sazım Düzen Tutmaz Tel Bozuk Bozuk

 

Pir Sultan'ım Yaratıldım Kul Diye

Zalim Paşa Elinden Mi Öl Diye

Dostum Beni Ismarlamış Gel Diye

Gideceğim Amma Yol Bozuk Bozuk

 

&

 

Gurbet Elde

 

Gurbet elde bir hal geldi başıma,

Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

Derman arar iken derde düş oldum,

Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

 

Hüma kuşu suya düştü ölmedi,

Dünya Sultan Süleyman'a kalmadı.

Dedim yâre gidem nasip olmadı,

Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

 

Kağıda yazarlar ufak yazılar,

Anasız olur mu körpe kuzular.

Yürek yaralıdır, ciğer sızılar,

Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

 

Pir Sultan Abdal'ım böyle buyurdu,

Ayrılık donları biçti giydirdi.

Ben ayrılmaz idim felek ayırdı

Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

 

&

 

Kul Olayım Kalem Tutan Ellere

 

Kul Olayım Kalem Tutan Ellere,

Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.

Sekerler Ezeyim Şirin Dillere,

Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.

Güzelim Ey Güzelim Ey Güzelim Ey Ey.

 

Sivas Ellerinde Sazım Çalınır,

Çamlı Beller Bölük Bölük Bölünür.

Yardan Ayrılmışam Bağrım Delinir,

Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.

Güzelim Ey Güzelim Ey Güzelim Ey Ey.

 

Pir Sultan Abdal’ım Ey Hızır Paşa,

Gör Ki Neler Gelir Sağ Olan Basa.

Beni Hasret Koydun Kavim Kardaşa,

Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.

Güzelim Ey Güzelim Ey Güzelim Ey Ey.

 

&

 

Dostun Bahçesine Bir Hoyrat Girmiş

 

Dostun Bahçesine Bir Hoyrat Girmiş

Korudur Da Benli Dilber Korudur

Gülünü Dererken Dalını Kırmış

Kurudur Da Benli Dilber Kurudur

Neredesin De Dudu Dillim Nerede

Neredesinde Kömür Gözlüm Nerede

 

Bu Meydanda Serilir Postumuz

Çok Şükür Mevlaya Gördük Dostumuz

Bir Gün Kara Toprak Örter Üstümüz

Çürüdür De Benli Dilber Çürüdür

Neredesin De Dudu Dillim Nerede

Neredesinde Kömür Gözlüm Nerede

 

Pir Sultan Abdal’ım Başımdan Başlar

İyisini Korda Kemini Taşlar

Bin Çiçekten Bir Kovana Bal İşler

Arıdır Da Benli Dilber Arıdır

Neredesin De Dudu Dillim Nerede

Neredesinde Kömür Gözlüm Nerede

 

&

 

Gelmiş İken Bir Habercik Sorayım

 

Gelmiş İken Bir Habercik Sorayım

Niçin Gitmez Yıldız Dağı Dumanın

Gerçek Erenlere Yüzler Süreyim

Niçin Gitmez Yıldız Dağı Dumanın

 

Alçağında Al Kırmızı Taşın Var

Yükseğinde Turnaların Sesi Var

Ben De Bilmem Ne Talihsiz Başın Var

Niçin Gitmez Yıldız Dağı Dumanın

 

Benim Şah'ım Al Kırmızı Bürünür

Dost Yüzün Görmeyen Düşman Bilinir

Yücesinden Şah'ın İli Görünür

Niçin Gitmez Yıldızdağı Dumanın

 

El Ettiler Turnalar Bazlara

Dağlar Yeşillendi Döndü Yazlara

Çiğdemler Taşınsın Söylen Kızlara

Niçin Gitmez Yıldız Dağı Dumanın

 

Şah'ın Bahçesinde Gonca Gül Biter

Anda Garip Garip Bülbüller Öter

Bunda Ayrılık Var Ölümden Beter

Niçin Gitmez Yıldız Dağı Dumanın

 

Ben De Bildim Su Dağların Sahisin

Gerçek Erenlerin Nazargâhısın

Abdal Pir Sultan’ın Seyrangâhısın

Niçin Gitmez Yıldız Dağı Dumanın

 

&

 

Ilgıt Ilgıt Esen Seher Yelleri

 

Ilgıt Ilgıt Esen Seher Yelleri

Doğru Gelir Doğru Gider Mi

Hakkın Emri İle Çürüyen Canlar

Bin Yıl Yerde Yatsa Çürür Mü

 

Pazarlık Mı Olur Adil Dükkanda

Mevl-i Muhabbetim De Kaldı Yar Sende

Bu Divan Olmazsa Ulu Divanda

Dost Benim Sualim Verir Mi

 

Bahçede Açılmış Yar Gonca Güller

Gülün Figanından Sefil Bülbüller

Aşuktan Maşuğa Da Sarılan Kollar

Bin Yıl Yerde Yatsa Çürür Mü

 

Abdal Pir Sultan'ım Da Kalbi Zar Olan

Döner Mi Sözünden Gerçek Yar Olan

Senin Gibi Aht-ı Sadık Yar Olan

Verdiği İkrardan Döner Mi

 

&

 

Bugün Yardan Haber Geldi

 

Bugün Yardan Haber Geldi

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Eğildim Bir Buse Aldım

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Güzel Olanı Severler

Yanağından Gül Dererler

Kulakta Mengiç Küpeler

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Baş Koydum Yarin Dizine

Uykular Girmez Gözüme

Ağ Ellerin Sür Yüzüme

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Şekerden Şerbet Ezerler

İnce Tülbentten Süzerler

Dört Yanım Almış Güzeller

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

Pir Sultanım Gel Yanıma

Seni Sarayım Canıma

Dola Kolların Boynuma

Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

 

&

 

Derdim Çoktur Hangisine Yanayım

 

Derdim Çoktur Kangısına Yanayım

Yine Tazelendi Yürek Yaresi

Ben Bu Dertten Kande Derman Bulayım

Meğer Şah Elinden Ola Çaresi

 

Dürlü Donlar Giyer Gülden Naziktir

Bülbül Cevreyleme Güle Yazıktır

Çok Hasretlik Çektim Bağrım Eziktir

Güle Güle Gelir Gelir Canlar Paresi

 

Benim Uzun Boylu Serv-i Çınarım

Yüreğime Bir Od Düştü Yanarım

Kıblem Sensin Yüzüm Sana Dönerim

Mihrabımdır Kaşlarının Aresi

 

Dizar İle Muhabbete Doyulmaz

Mehabbetten Kaçan İnsan Sayılmaz

Münkir Bin Kere Püf Dise Sönmez

Tutusunca Yanar Aşkın Çırası

 

Pir Sultan'ım Kati Yüksek Uçarsın

Selamsız Sabahsız Gelir Geçersin

Aşkı Mehabbetten Niçün Kaçarsın

Böyle Midir Elinizin Türesi

 

&

 

Ötme Bülbül Ötme

 

Ötme Bülbül Ötme, Sen Değil Bağım

Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

Tükendi Fitilim Eridi Yağım

Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

 

Deryadan Bölünmüş Sellere Döndüm

Ateşi Kararmış Küllere Döndüm

Vakitsiz Açılmış Güllere Döndüm

Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

 

Haberin Duyarsın Peyikler İle

Yaramı Sarsınlar Şeyikler İle

Kırk Yıl Dağda Gezdim Geyikler İle

Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

 

Abdal Pir Sultan'ım, Doldum Eksildim

Yemeden İçmeden Sudan Kesildim

Zülfün Kemendine Kondum Asıldım

Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

 

&

 

Yürüyüş eyledi Urum üstüne

 

Yürüyüş eyledi Urum üstüne

Ali nesli güzel İmam geliyor

İnip temenna ettim güzel destine

Ali nesli güzel İmam geliyor

 

Doluları adım adım dağıdır

Tavlasında küheylanlar bağlıdır

Aslını sorarsan şahın oğludur

Ali nesli güzel İmam geliyor

 

Tarlaları adım adım çizili

Rakibin elinden ciğer sızılı

Al yeşil geyinmiş gerçek gazili

Ali nesli güzel İmam geliyor

 

Magripten çıkar görünü görünü

Kimse bilmez evliyanın sırrını

Koca Haydar şah-ı cihan torunu

Ali nesli güzel İmam geliyor

 

Pir Sultan Abdal' ım görsem şunları

Yüzüm sürsem boyun eğip yalvarı

Evvel baştan On'kiler serveri

Ali nesli güzel İmam geliyor

 

&

 

Çıkardılar kisvesini başından

 

Çıkardılar kisvesini başından

Soyuyorlar Şahı Merdan Ali'yi

İndirdiler teneşirin üstüne

Koyuyorlar Şah'ı Merdan Ali'yi

 

Fatma Ana ağlar şol yaşın yaşın

Şundan gördüm Düldül'ün kişneyişin

Ol Şahı Merdan'ın kıbleye başın

Çevirdiler Şahı Merdan Ali'yi

 

Mürekkebi Zemzem ile ezdiler

Üst başına Mim duasın yazdılar

Kubunın da Ak Deve'ye kazdılar

Gönderdiler Şahı Merdan Ali'yi

18560
0
0
Yorum Yaz